Ontvang de nieuwsbrief
Nieuws

De landbouw transformeren met Zilt & Zoet en de Landbouwbrigades

Julie maakt deel uit van een nieuwe generatie landbouwers. De generatie die kwam, zag en overwon…? In elk geval een generatie die het anders wil en het heft in eigen handen neemt.

Op het veld van Zilt & Zoet in Melsele bruist het van de goesting en creatieve energie. Het is een plek waar daad bij woord gevoegd wordt, en gewerkt wordt aan en in een stuk grond dat leven in- en uitademt. En dat Julie dat niet alleen hoeft te doen, is duidelijk. Vrolijke helpende handen waaien binnen en buiten. En vandaag waren wij er ook: vrijwilligers van de Landbouwbrigade.

Brigadisten blijven net zoals Julie niet ontevreden aan de zijlijn staan, maar leren uit de praktijk over boerenlandbouw door af en toe mee te werken op het veld. Zo strijden ze samen met de boer of boerin mee voor de transformatie van het voedselsysteem.

Voedselsysteem onder druk

Moest ons voedselsysteem veranderen dan? Heel zeker!

Door het industrialiseren van de sector daalt de biodiversiteit met rasse schreden en worden grote stukken land gekoloniseerd voor mono-teelten. Boeren staan onder enorme druk van regelgeving en prijsafspraken en kunnen door de opgedrongen schaalvergroting en te lange voedselketen met alle eisen en verwachtingen onderweg, geen duurzame keuzes meer maken. Laat staan er behoorlijk iets aan verdienen.

Zilt & Zoet is een vzw. Na ruim twee jaar opbouwen, konden er twee lonen betaald worden. Maar om het vele werk gedaan te krijgen, staat er nog steeds een ploeg van een vijftien-tal vrijwilligers klaar die in ruil voor hun werk een groentepakket ontvangen.

Zelf ken ik heel wat boeren die ook nog deeltijds in dienstverband werken omdat ze niet kunnen leven van enkel het werk op de boerderij.

Onderwaarderen we onze voeding dan niet heel erg? En daarmee samengaand diegene die voor onze voeding zorgt…?

Het is een kwestie van prioriteiten stellen in mijn ogen. Willen we naar een gezondere leefomgeving en levensstijl, hiervoor stemmen met onze portemonnee en er andere dingen voor laten? Of willen we vasthouden aan al onze materialistische grillen, met alle gevolgen van dien? Een duurzamere, lokale en sociaal-rechtvaardigere landbouw is broodnodig. In Vlaanderen staan stilaan meer en meer agro-ecologische boeren op. Veel van hen volgden het leertraject bij Landwijzer (het gespecialiseerd vormingscentrum voor biologische en biodynamische landbouw in Vlaanderen) en starten vaak een CSA-boerderij (community-supported agriculture) op. In deze vorm van gemeenschapslandbouw koop je als burger een oogstaandeel en vang je zo mee de risico’s van de boer op. Ook een systeem met groente-abonnementen en -pakketten, zoals bij Zilt & Zoet, geeft de boer of boerin meer zekerheid.

Gebrek aan beschikbaar land

Agro-ecologische boeren zetten volop in op de kwaliteit van de bodem. Maar voordat daarmee gestart kan worden, staat hen een zoektocht naar bewerkbaar en betaalbaar land te wachten. Vaak een aartsmoeilijke opdracht! Ook Julie ondervond dit aan den lijve.

Als je al je tijd, geld en energie steekt in het bouwen aan je eigen ecologisch project en het verbeteren van de bodemkwaliteit op een stuk grond, is zekerheid op lange termijn het enige wat je wil. Nochtans huurt Zilt & Zoet een stuk grond van een voormalig tomatenboer, bij gebrek aan beschikbaar land. Dit houdt hen tegen in het maken van bepaalde keuzes of maken van verdere investeringen… Ze zijn immers niet zeker hoe lang ze nog op dit stuk grond kunnen werken.

Omdat toegang tot grond zo’n groot probleem vormt, is er De Landgenoten. Deze coöperatie en stichting koopt grond met middelen van aandeelhouders en schenkers. Samen verhuren ze die grond aan bioboeren, voor altijd. Er wordt dus getimmerd aan de weg, maar er is voorlopig toch nog hout te kort…

Avontuurlijke groente-pakketten
Naast haar veld in Melsele had Julie tot voor kort ook een zilte Schelde-tuin in een droogstaand dok vlakbij de Antwerpse haven. Het doorsijpelende zoute Scheldewater zorgde er voor de groei van unieke en zilte gewassen.

Julie: “Het was oorspronkelijk ook mijn bedoeling om zeewier te gaan telen. Na de Landwijzer-opleiding kwamen we dan op het dubbel spoor terecht dat Zilt & Zoet geworden is. Die zilte gewassen vind ik wel nog steeds fantastisch. De flora van de Schelde is enorm rijk en eigenlijk weet niemand dat. Het is toch ongelooflijk dat lamsoor en zeekraal daar allemaal gewoon in het wild voorkomen…”

Hun vergunning voor deze zilte tuin werd door het stadsbestuur helaas niet verlengd, waardoor dit een eindig verhaal werd. Hij is gelukkig wel geklasseerd als erfgoed.

Enkele gewassen kon Julie nog overbrengen naar het veld in Melsele, zoals de wilde zeekool. Een kool waar blijkbaar heel wat andere, gekendere soorten uit voortgekomen zijn, zoals de brocolli. Ook al zullen deze zoutminnende planten niet dezelfde, intens zilte smaak meer verkrijgen als in het droogdok, ze geven de groentepakketten van Zilt & Zoet wel wat extra schwung.

Julie: “Onze pakketten zijn avontuurlijk. Naast gekende groenten, steken we er ook graag wat specialere dingen in. Er zitten ook altijd heel wat kruiden in, en regelmatig ook verschillende eetbare bloemen. Ik wil echt dat de mensen dit herontdekken en zie onze groentepakketten ook een beetje als educatie. Onze klanten krijgen dan ook heel wat extra info bij hun pakket en ontvangen ook receptjes.”

No digging!

In haar ‘no dig market garden’ wordt, zoals je al kan vermoeden, niet gegraven. De bodem wordt zo veel mogelijk met rust gelaten om het leven er in niet te verstoren. Ook wortels van reeds geoogste gewassen blijven gewoon zitten om te verteren. Zo onstaat een overvloed aan leven dat bestaat uit insecten, schimmels en bacteriën die de grond erg vruchtbaar maken.

Er wordt enkel compost gebruikt om bijkomend te voeden en doordat er zoveel voeding in de bodem zit, kan Julie ook dichter op elkaar planten. Daardoor is ze naar eigen zeggen efficiënter dan tractoren die deze klus niet zouden kunnen klaren. Ze streeft dan ook naar een zo hoog mogelijke opbrengst op een klein stukje land.

Door het slim combineren van teelten op een zelfde stukje grond, door een goede planning en organisatie, slaagt ze in deze klus. Het anders welig tierende onkruid en gras blijft ze te slim af door te zorgen voor natuurlijke onkruidbarrieres en door volop te mulchen (het bedekken van de bodem met organisch materiaal zoals bladeren of tuinresten). Hierdoor stijgen ook elk jaar de organische stofmassa’s in de bodem van het veld van Zilt & Zoet.

Na een stille winter met heel wat voorbereidend werk, is Zilt & Zoet begin mei opnieuw gestart met het verdelen van pakketten.

Ook zin in zo’n avontuurlijk pakket waarmee je dit ecologisch project steunt? Check ZILT EN ZOET – Groentenpakketten gekweekt met smaak en vers van het veld

Wil je net zoals ons graag ook zelf eens mee het veld op? Neem dan een kijkje op Landbouwbrigades om de komende meewerkdata in de buurt te ontdekken.

De Landbouwbrigades

Vandaag stellen we met trots de Landbouwbrigades aan jullie voor!
We inspireren ons op de Brigades d’actions Paysans uit Wallonië. Zij gebruiken het begrip ‘Brigades’ om te verwijzen naar de Internationale Brigades die zich in 1936 mobiliseerden om de democratie in Europa te verdedigen. Net als toen vinden wij het nodig om ons te mobiliseren en samen te streven naar een agro-ecologische en rechtvaardig voedselsysteem.

Wat zijn de Landbouwbrigades?

De Landbouwbrigades vormen een netwerk om verbinding te creëren tussen geëngageerde burgers en boer.inn.en. Brigadisten (burgers) organiseren zich via meewerkdagen en acties. Zo leren ze uit de praktijk over boerenlandbouw en ijveren ze mee met de boer.inn.en om ons voedselsysteem te transformeren.

  • We roepen brigadisten op voor meewerkdagen op de boerderij. Op deze manier leren de deelnemers vanuit de praktijk allerlei aspecten van de boerenstiel kennen. Zo maken ze ook kennis met alternatieve landbouwmodellen en agro-ecologische voedselproductie.
  • Daarnaast mobiliseren we burgers voor een structurele verandering van ons voedselsysteem. Voortbouwend op de praktijkervaringen, die we opdoen op de boerderij, gaan we samen dieper in op het bredere systeem waarin de landbouw zich bevindt. Via acties kaarten we de problematieken in het systeem aan en promoten we alternatieven.

In juni staan al drie meewerkdagen gepland, en in september trekken we erop uit voor een eerste ‘Brigadisten-weekend’!

Doe je mee?

Schrijf je in op één van de meewerkdagen: ontdek alle info hierover hier.
Word coördinator: ben jij de sleutelfiguur die we zoeken?
Ga mee op weekend: noteer 16-18 september alvast in je agenda. Meer info volgt!
Organiseer een meewerkdag op jouw boerderij: doe mee als boer.in!
Vragen? Neem contact met ons op via dit formulier.

Waarom Landbouwbrigades?

Voedsel is een basisbehoefte en een mensenrecht dat ons allen in staat moet stellen om ons fysiek en psychologisch te ontwikkelen en om een gezond en waardig leven te leiden. Toch heeft lang niet iedereen toegang tot degelijk, gezond en voedzaam voedsel. Honger en ondervoeding enerzijds en obesitas anderzijds, mensenrechtenschendingen, landroof en boer.inn.en die niet meer rond komen, een drastische daling in biodiversiteit en opwarming van de aarde. Dat moet anders!
We hanteren drie concepten, die dicht bij elkaar liggen en elkaar versterken: boerenlandbouw, voedselsoevereiniteit en agro-ecologie. Zo kan het anders!

Nieuwe Gezichten Brengen Frisse Wind in De Landbouwbrigades

De komende maanden bloeien de Landbouwbrigades weer volop open! Er waait namelijk een nieuwe wind door het netwerk nu er drie nieuwe gezichten aan het roer staan! FIAN, Wervel en Solidagro staan klaar om de Landbouwbrigades verder te versterken en te vernieuwen.

Met frisse energie en vastberadenheid ontwaken we uit onze winterslaap. Het recente boerenprotest heeft ons wakker geschud en ons eraan herinnerd dat verandering niet kan wachten. Daarom zijn de Landbouwbrigades meer dan ooit gereed om te tonen wat voor nieuws we allemaal in petto hebben dit voorjaar.

Onze focus blijft onveranderd: het verenigen van boeren en burgers in de strijd voor een duurzaam voedselsysteem dat gezond voedsel garandeert, een gezond leefmilieu bevordert en rechtvaardige vergoedingen biedt aan boer.inn.en. Samen blijven we opkomen voor belangen die elk van ons aangaan.

De Landbouwbrigades zijn klaar voor actie. Laten we samen de krachten bundelen en onze stem laten horen voor verandering!

Doe mee!

Heb je interesse om hieraan bij te dragen? Wil je graag je handen uit de mouwen steken? Check dan zeker het programma aan meewerkdagen of contacteer ons.

Heb je als boer.in interesse om je boerderij open te stellen? Neem contact met ons op!

Sluit je zomer feestelijk af op onze Ontmoetingsdag!

Met groot enthousiasme nodigen we jullie uit voor onze Ontmoetingsdag op 28 september! Iedereen welkom op de Groentelaar in Pepingen bij Tijs Boelens.

Wil je, net als wij, alle brigadisten samen zien? Wil je mensen ontmoeten die graag de boer op gaan en zich inzetten voor een eerlijk en ecologisch voedselsysteem? Of ken je iemand die je wilt inspireren om mee te doen? Kom dan naar onze Ontmoetingsdag!

Wat kun je verwachten?

Meewerkmoment: Doe mee en ervaar het boerenleven van dichtbij.
Kookworkshop: Leer nieuwe recepten met lokale verse groenten.
Lekkernijen: Proef van heerlijke, lokale gerechten.
Zadenverkoop: Koop unieke zaden voor je eigen tuin.
Muziek: Geniet van een live optreden om de zomer af te sluiten.
En nog veel meer!

Meer info en tickets volgen binnenkort. Hou zeker onze socials in de gaten! 👀

Wil je helpen met vervoer?
Geef hier je e-mailadres op als je enkele brigadisten in je auto kan meenemen (uit Gent, Antwerpen, Brussel…). Hoe meer zielen hoe meer vreugd!
Carpool je graag mee? Vul hier in vanuit welke stad je wil meerijden.

📍 De Groentelaar - Huttestraat 29, 1670 Pepingen

Verslag meewerkdag Zoet&Zilt - Jens Dutrieue

Hallo, mijn naam is Jens Dutrieue. Wat je hierboven hebt gelezen, was mijn eerste impressie van de meewerkdag. Ik ben een student sociaal werk aan Hogeschool Gent en doe in het kader van mijn opleiding een stage in het werkveld. Wegens interesse voor de NGO-sector en internationale contexten, koos ik voor Solidagro als stageplek. Negen weken lang kom ik onder de vleugels van Rebekka terecht, een energieke en gedreven dame die de Landbouwbrigades helpt trekken. Op 13 april stond er een meewerkdag gepland in Melsele, op de boerderij Zilt & Zoet. Het leek mij relevant om een concrete ervaring op het begrip ‘meewerkdag’ te plakken.

De meewerkdag heeft mijn referentiekader stevig door elkaar geschud. Opgroeien in een stad zorgde ervoor dat ik nooit echt in contact gekomen ben met landbouw, zowel niet met de kunst als de kennis. Daardoor had ik een nogal enge kijk op landbouw en veralgemeende ik het werk van boer.inn.en. Meewerken met Lien en Julie liet mij inzien dat ik maar weinig wist over landbouw. Ik was verschoten, onder de indruk, verbaasd.

Waar ik tijdens de meewerkdag vooral van versteld stond was dat de boerinnen die ons ontvingen heel geleerd en geëngageerd waren. Julie, de eigenares van Zilt & Zoet, straalde van geluk. Dit ondanks het feit dat boerin zijn in Vlaanderen vaak gepaard gaat met economische instabiliteit. Ze sprak realistisch over de neveneffecten van de landbouw, maar vertelde ook ambitieus de opportiniteiten die landbouw met zich meebrengt voor de toekomst.

De gesprekken tussen de verschillende aanwezigen waren zo constructief dat ik vanwege mijn beperkte achtergrondkennis bijna niet durfde praten. Het was zo mooi om te zien hoe ze hun passie deelden met elkaar, hoe ze zich ten volste identificeren met hun vak. Prachtig.

Je kan kortom zeggen dat de meewerkdag mijn perceptie op landbouw heeft veranderd. De Landbouwbrigades zitten vol potentieel. De meewerkdag was een good practice van hoe een versterkt netwerk tussen producent en consument er uiteindelijk uit zou kunnen zien, wanneer burgers zich autonoom verenigen en in dialoog treden met boer.inn.en. Samen voelen ze, komen ze tot nieuwe inzichten en hebben ze een positieve impact op natuur en klimaat.

Als dit initiatief een duurzaam karakter krijgt en meer mensen zich engageren, kan dit invloed hebben op maatschappelijk vlak. We moeten sensibiliseren, mobiliseren en druk uitoefenen voor duurzame landbouw. En dat kan alleen maar samen, met elkaar.

W1J Z1EN HET PROBLEEM N1ET. Wij zien oplossingen.

Samen strijden we voor oplossingen

De klimaatcrisis treft niet iedereen gelijk. Integendeel. We staren ons niet blind op de problemen die de klimaatcrisis veroorzaakt. Liever kijken we verder, naar concrete oplossingen. Want die zijn er. Samen schudden we overheden en bedrijven wakker, zetten we druk, gaan we lobbyen en demonstreren. Samen met internationale partners werken we aan concrete initiatieven die systemen aanpassen, gevolgen beperken en schade herstellen. Samen knokken we tegen klimaatonrecht. Nu het nog kan.

Ontdek alle opplossingen

Samen staan we sterker

De strijd tegen klimaatonrecht voeren we samen. Zij aan zij met diegenen die het hardst getroffen worden. Met klimaat- en burgeractivisten, gemeenschappen en het middenveld die actie ondernemen. Met moedige politici en geëngageerde ondernemers die hun verantwoordelijkheid nemen. Met organisaties van over de hele wereld. Met de kennis en invloed van wetenschappers, grote denkers en bekende mensen. Ook met jou?

Waarom kan jij het verschil maken?

Als we onze krachten bundelen, wordt elke 1 sterker. Vele 1’en bij elkaar vormen 1 solidaire beweging, die wereldwijd verbindt, druk zet en indruk maakt. Elke actie maakt het verschil, elke stem zet onze boodschap kracht bij. Samen zorgen we voor een wereld waarin ieder1 telt.

3 manieren om in actie te komen

Top